Select Page

عدل یا جود، مسئله این است

عدل یا جود، مسئله این است

مستبین/ با فرارسیدن نوروز و نزدیک شدن به آغاز سال جدید، طبق برنامه‌ای هر ساله، بار دیگر سفره‌های احسان و نیکوکاری مردم برای مستضعفین گشوده شد تا در فصل خانه تکانی‌ها، با رفع گوشه‌ای از مشکلات این قشر ضعیف، خانه دل‌ها نیز از غبارها تکانیده شود.

اما سوال اینجاست که چقدر این کار‌های مقطعی و سطحی در رفع مشکلات این عزیزان میتواند مؤثر باشد؟ آیا این فعل لازم، در جامعه ای که ساختار‌های اقتصادی و سیاسی آن، علیرغم همه‌ی شعارهای عدالتخواهانه، یک‌طرفه فقط برای گروه‌های خاص ثروت‌ساز و قدرت‌ساز است و برای مستضعفین‌اش، چیزی جز سختی و پیچیدگی ندارد، کافی است؟ آیا رسیدگی به مشکلات مستضعفین، بدون توجه و جلوگیری از گسترش ریشه‌های استضعاف مفید واقع می‌شود؟

پاسخ این پرسش‌ها را شهید مرتضی مطهری در کتاب بیست گفتار این‌چنین آورده است:

«عدل در اجتماع به منزلة پایه‎های ساختمان است و احسان از نظر اجتماع به منزلة رنگ‎آمیزی و نقاشی و زینت ساختمان است. اول باید پایه درست باشد بعد نوبت به زینت و رنگ‎آمیزی و نقاشی می‎رسد. اگر «خانه از پای‎بست ویران است» دیگر چه فایده که «خواجه در بند نقش و ایوان» باشد. اما اگر پایه محکم باشد در ساختمان بی‎نقاشی و بی‎رنگ‎آمیزی هم می‎توان زندگی کرد. ممکن است ساختمان فوق‎العاده نقاشی خوبی داشته باشد و ظاهرش جالب باشد، اما چون خراب است یک باران کافی است آن را بر سر اهلش خراب کند.»

با توجه به فرموده شهید مطهری، جامعه‌ای که عدالت را محور قرار نداده و تنها به رفتار‌های خیرخواهانه‌ی سطحی نظیر احسان و نیکوکاری‌هایی که حتی در نظام های ظالمانه‌ی امروزی نیز گاهی انجام می‌شود، اکتفا کند، خود را در معرض فروپاشی قرار می‌دهد.

آن‌چنان که امیرالمومنین، علی علیه السلام در حکمت 429 نهج البلاغه فرموده است:

«العدل یضع الامور مواضعها و الجود یخرجها عن جهتها، و العدل سائس عام و الجود عارض خاص، فالعدل اشرفهما و افضلهما.»

عدالت هر چيزی را به جای خود نهد و بخشش آن را از جایگاه خود خارج سازد، عدالت نگاهبان عمومی است و جود و بخشش مشکل گشای خصوصی، پس عدالت ارزشمندتر و برتر است.»

بازخوانی خط امام خمینی (ره)
خدمتگزار همه مستضعفین جهان

من آمده‌ام تا پیوند خدمتگزارى خودم را به شما عزیزان عرضه کنم که تا حیات دارم خدمتگزار همه هستم، خدمتگزار ملت‌هاى اسلامى، خدمتگزار ملت بزرگ ایران، خدمتگزار دانشگاهیان و روحانیون، خدمتگزار همه قشرهاى کشور و همه قشرهاى کشورهاى اسلامى و همه مستضعفین جهان.

صحیفه امام خمینی - جلد ۱۰ - صفحه ۱۲۷
دیدگاه شما ؟
سرمقاله
آخرین اخبار